Kadınlar Saltanâtı

ESTERGON · 28-09-2011, 23:29

Kadınlar Saltanâtı

Osmanlı’da devşirme-câriye kadınların devlet yönetimine nasıl karıştıklarını Ahmed Refîk Altınay “Kadınlar Saltanâtı” adlı eserinde çok güzel bir şekilde anlatmıştır. Ben de elimden geldiğince bunu anlatmaya çalışacağım; fakat niyetimin rûh hastası Ali Kemâl Meram gibi pâdişâhlara sövmek olmadığını belirtmek isterim.
Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=505256

***
Osman Beğ’in evli olduğu iki kadın da Türk’tü. Bunlardan Mâl Hâtûn, Ömer Beğ’in kızı ve Orhan Beğ’in annesi idi. Balâ Hâtûn ise Şeyh Edebalı’nın kızı ve Alâeddîn’in annesi idi. Osman Beğ’in Mâl Hâtûn’dan doğma Çoban, Melîk, Hamîd ve Bazarlu adlarında başka oğulları da oldu. Orhan Beğ’in vezîri Hacı Kemâleddînoğlu Alâeddîn Paşa ile Şehzâde Alâeddîn hep karıştırılır; fakat Şehzâde Alâeddîn, ağabeği Orhan’ın tahta çıkmasına râzı olarak bugünkü Bursa’nın Kite kazâsına tâbi Fodura karyesine (=köyüne) yerleşmişti.

Orhan Beğ ise Türklerle evlenmedi. Yarhisar tekfurunun Müslümanlığa ihtidâ eden kızı “Nilüfer”, hiçbir zamân Müslüman olmayan Aspurça (=Asporça), Teodora (=Maria) ve Eftandise ile evlendi. Aspurça (=Aspurça) Hâtûn’dan Şerefullâh ve İbrâhim adında oğulları ve Fatma adında kızı oldu. Nülüfer Hâtûn’dan ise I. Murâd, Şehzâde Süleyman Gâzî ve Kâsım doğdu. Teodora’dan Halîl doğdu (12 yaşındayken Foçalı Rûmlarca kaçırıldı; ağabeği Murâd kurtardı). Orhan Beğ’in Hadîce isimli bir kızı daha vardır.

I. Murâd ise Rûm kökenli Gülçiçek, Bulgar kökenli Tamara (=Mara) ve Türk kökenli Paşa Melek Hâtûn ile evlendi. Gülçiçek’ten doğan Yıldırım Bâyezîd ise Germiyanoğullarından Türk kökenli Devletşâh Hâtûn’la daha şehzâde iken evlenmişti. Kosova Meydan Savaşı sonrasında Sırb Kralı Stefan Lazaroviç kız kardeşi Maria Olivera Despina’yı peşkeş çekti. Bunun yanı sıra Aydınoğullarından Türk kökenli Hafsa Hâtûn adında bir eşi daha vardı. Olivera Despina, Sırb Krallığı yarârına bâzı isteklerde bulunuyordu. Yıldırım’ı içki ve işrete alıştırdı: “Edirne’de karar idüb Vulk-oğlu kızını Yıldırım Hân’a verdi. Tâ Vulk-oğlu kızı gelmeyince Yıldırım Hân sohbet ve işret nidügin bilmezdi. Hiç içmezlerdi ve şarâb sohbeti olmazdı. Anlar dahi ulemâdan utanıb ne dirlerse sözlerinden çıkmazlardı” [Anonim Tevârîh-i Âl-i Osmân]. “Hattâ yemekler ve içki âlemleri pâdişâha memleket işlerini unutdurdu. Devlet işlerinden el çekdi Bâyezîd. Ol zülfü kâfirin sözüne bağlandı” [Tâcü't Tevârîh - Hoca Saadeddîn Efendi].

Çelebî Mehmed ise Dulkadiroğullarından Emine Hâtun ve Amasyalı Kumru Hâtûn ile evlendi. Emine Hâtun, II. Murâd’ın annesidir; Kumru Hâtûn ise Selçük isminde bir kız çocuk doğurmuştur.

Çelebî Mehmed’in Emine Hâtûn’dan doğan oğlu II. Murâd’ın eşleri ise Candaroğullarından Hadîce Hâtûn, “Abdullah” kızı Hümâ Hâtûn (devşirmelerin baba adı Abdullah olarak geçer), Yeni (=Jeni) Hâtûn, Mara (=Despina)’dır. Hümâ Hâtûn, Fâtih’in annesidir; büyük ihtimâlle devşirme-câriye idi. Yurdumuzun karada yaşayan bâzı sazanları ise Fâtih’in mektûb yazdığı üvey annesi Mara Despina’yı öz annesi zannetmişlerdir. Bunun sebebi Fâtih’in annesi Hümâ Hâtûn’un Fâtih daha küçükken vefât etmiş olması ve Fâtih’in üvey (ve mânevî) annesi Mara Despina’ya “vâlidem” diye hitâb etmesidir.

Fâtih Mehmed’in kadınları ise -büyük ihtimâlle devşirme/câriye olan- Gülbahar Hâtûn, Karamanoğullarından Gülşâh Hâtûn, Dulkadiroğullarından Sitti Mükrime Hâtûn, Çiçek Hâtûn ve Helen’dir. II. Bâyezîd, Sitti Mükrime Hâtûn’dan; Cem Sultân ise Çiçek Hâtûn’dan doğmuştur. Gülbahar Hâtûn ise Gevher adında bir kız çocuğu dünyâya getirmiştir.

II. Bâyezîd’in kadınları Dulkadiroğullarından Alâüddevle Bozkurt Beğ’in kızı Ayşe Hâtûn, devşirme-câriye Bülbül Hâtûn, Ferhâdşâh Hâtûn, “Abdüssâmed” kızı -büyük ihtimâlle devşirme olan- Gülbahar Hâtûn, devşirme-câriye Gülrûh Hâtûn, Karamanoğullarından Hüsnüşâh Hâtûn, -büyük ihtimâlle devşirme olan- Nigâr Hâtûn, devşirme-câriye Şîrîn Hâtûn’dur.

Kânûnî’nin annesi Hafsa Sultân’dı. Kırım Hânı Mengli Giray’ın kızı olduğu düşünülüyor. Kânûnî ise Ukraynalı Hurrem’le evlenerek, bir câriyeye nikâh kıyan ilk pâdişâh oldu. Mâhidevrân ve Gülfem de devşirme-câriyelerdi (Mâhidevrân, büyük ihtimâlle Çerkes’di).

II. Selîm, Yahudî kökenli Nûrbânû Sultân’ı eş olarak seçmişti. Olivera Despina’nın Yıldırım’ı işret ve içkiye alıştırması gibi Nûrbânû da II. Selîm’i işret ve içkiye alıştırmıştı. II. Selîm, pâdişâh olarak seferlere katılmadı.

III. Murâd’ın gözde hâtûnu İtalyan kökenli Safiye idi; fakat annesi Nûrbânû, Safiye’nin güçlenmesini istemediği için oğlunun koynuna her gece ayrı bir câriye soktu. Sonuçta III. Murâd öldüğünde 27 kız, 20 erkek çocuğu vardı.

***
Hurrem ile birlikte makâlemizin başlığı olan “Kadınlar Saltanâtı” başladı. Kânûnî, Hurrem’e meftûn idi. Hurrem uğruna çocukluk yıllarından beri dostu olan ve sadrâzâm yaptığı Pargalı İbrâhim’i ve Mâhidevrân’dan olma Şehzâde Mustafa’yı öldürttü. Kânûnî’nin Hurrem’e hediye ettiği elbiselerden sâdece biri bile 100 bin altın değerindeydi.

II. Selîm’in Yahudi kadını Nûrbânû, Yahudîlerin ekonomik olarak güçlenmesine sebeb oldu. Nûrbânû Sultân, Osmanlı’daki ilk resmî “Vâlide-i İsmet-penâh” ve “Mehd-i ulyâ-yı saltanât”dır. Pâdişâhların cülûs töreni gibi, vâlidelerin de Eski Saray’dan Topkapı’ya geçme töreni bu devirde başladı. Ayrıca harem bu dönemde tamamen Topkapı Sarayı’na taşındı ve haremdeki câriye sayısı iki katına çıktı. Nûrbânû’nun rüşvet konusundaki en büyük yardımcısı Sokollu Mehmed Paşa idi: “Bir gün Rûmeli Kadıaskeri Şemseddîn Ahmed Efendi demişti ki: Vezîre itimât buyurman. İleri çekdiği ya kendi müteâllikâtındandır, ya rüşvetin almış. Elbette bir garâz-ı fasidi vardır!” [İsmâil Hâmî Dânişmend, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi, Cilt: 3, Sayfa: 3]. Nûrbânû ve gelini Safiye, Yahudî kadın Ester Kira yolu ile her türlü yolsuzluğu ve rüşveti yapıyorlardı. Yahudî Yasef Nassi çok ciddi bir nüfûz elde etmişti. II. Selîm’in ve III. Murâd’ın bile rüşvete alıştırıldığı söylenir. İtalyan kökenli Safiye Sultân, Venediklileri koruyup kolladı. Türk gemisindeki kadınlara saldıran Venediklilere karşı kin kusan Osmanlı’nın elinden Venedik Büyükelçisini kurtardı. İtalyan kökenli Uluç Ali ve Cağaloğlu Yusuf Sinan’ın Kapdân-ı Deryâ olmasını sağladı. 1601′de İngiltere’ye verilen kapitülasyonda da etkisi çok büyüktü. Safiye Sultân, İngiliz Kraliçesi I. Elizabeth ile mektûblaşıyordu. Kraliçe Elizabeth, “hediye” adı altında III. Mehmed’in vâlidesi Safiye Sultân’a rüşvet gönderiyordu. Safiye Sultân da oğlunu kandırıb, kapitülasyon vermesine sebeb oldu. Ayrıca halk, III. Mehmed’in savaşa gitmesini isterken, Safiye Sultân onu engellemeye çalışıyordu. Şehzâde Mahmud, Celâlî İsyânlarının sebebinin devşirme vezîrler olduğunu belirtiyordu: “Şevketli Babacığım! Anadolu isyânlarla harab olmakdadır. Vezîrlerin, paşaların tutduğu yol, yol değildir. Eşkiyâ üzerine yalnız kuvvet göndermekle bu iş bastırılamaz. Uzun yıllardır Anadolu şefkâtten mahrûmdur. Tebaa-i şahâneniz şefkâte, merhamete muhtacdır. Vezîrleriniz ise eşkiyâdan fazla halka zûlmetmektedir. Lûtfen bana bir ordu verirseniz kısa zamanda bu isyânları bertaraf edeceğime inanıyorum.” Bu yüzden Safiye Sultân’ın kışkırttığı babası III. Mehmed tarafından boğduruldu.

Genç Osman’ın katlinde I. Mustafa’nın adı bilinmeyen devşirme-câriye anasının rolü büyüktür: Genç Osman’ı tahttan indirenlere “Âh ağalar, siz bilmezsiniz, bu ne yılandır. Sağ kurtulur ise bizden ve sizden bir zîrûh (=canlı) komaz” demişti. Yine bir devşirme-câriye ola Mâhpeyker Kösem Sultân’ın da bu fâciâ da payı büyüktür. Daha sonra Kösem Sultân çocuk yaşta olan IV. Murâd yerine saltanât nâibeliği yapmıştır. IV. Murâd büyüyesiye kadar devleti yöneten (!) Kösem Sultân, devleti rüşvet batağına sokmuştu. Anarşi ortamı oluşmuştu. IV. Murâd, büyüyüb devletin iplerini ele aldı; zorbaların kellesini uçurdu ve ağabeği Genç Osman’ın intikâmını almak için içki ve tütünü bahâne ederek yeniçerilerin yarısını yoketti. IV. Murâd’ın erkek evlâdı yoktu; fakat erkek kardeşlerini öldürtüyordu. Sıra İbrâhim’e geldiğinde annesi Kösem Sultân, onun deliliğini mazâret göstererek ölümüne mâni oldu. IV. Murâd’dan sonra tahta çıkan İbrâhim’in rûh sağlığı pek yerinde olmadığı için kadınlarla münâsebeti en başta yoktu; fakat sonrasında ise tamâmen zevk ü safâya düştü. Bunun sonucunda tahttan indirilib, oğlu IV. Mehmed tahta çıkarıldı. Kösem Sultân ise oğlu İbrâhim’in tahttan öldürülüb, katledilmesine râzı oldu. Torunu IV. Mehmed’in devrinde de târîhte ilk defâ olarak “vâlide-i muazzama” adıyla hüküm sürdü; fakat gelini, yâni IV. Mehmed’in annesi Hadîce Turhan Sultân tarafından öldürtüldü. Hadîce Turhan Sultân da oğlu büyüyesiye kadar saltanât nâibeliği yaptı. Bu dönemde devlette anarşi ortaya çıktı; düzen bozuldu. En sonunda Arnavud kökenli Köprülü Mehmed Paşa’yı sadrâzâm yaptı. Köprülü, Anadolulu Türklere zulüm etti. Köprülü’nün Anadolu’da öldürdüğü insan sayısı 36 bindi [İsmâil Hâmî Dânişmend, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi, Cilt: 3, Sayfa: 429]. Bunun yanı sıra, türlü zorluklar içerisinde Girit’i kuşatan Türk kökenli Deli Hüseyin Paşa’yı îdâm ettirdi.

1864′teki “Büyük Çerkes Göçü”nde Sultân Abdülazîz’in Çerkes kökenli annesi Pertevniyâl Sultân’ın etkisi büyüktür. Yine bir Çerkes olan Serfiraz’ın yaptığı ahlâksızlıkların da bini bir paradır. Abdülmecîd’i bırakıb, Yıldız Sarayı’na gidiyordu. Abdülmecîd’e nazlandığı (!) gibi bir de “Küçük Fesli” lâkâbıyla tanınan bir Ermeni’ye âşık olmuştu. Bunun sonucunda Sultân Abdülmecîd, “Küçük Fesli”yi öldürttü: “İkbâllerden meşhûre Serfiraz nâm ikbâl pek ziyâde mergûbe-i pâdişâhî olarak ekseriyâ Yıldız Köşkü’nde oturmakda olduğu hâlde çarşı içinde Küçük Fesli deyü ma’rûf olan bir Ermeni oğlanına urulub, bu uğurda te’diyesi kabûl olmıyacak borçlar ederdi” [Ahmed Cevded Paşa, Tezâkir, Cilt: 2, Sayfa: 3]. “Hele manzûre-i hümâyûn olan Serfiraz Kadın pek ziyâde aşırıb, taşırdı. Etvâr u harekâtı namusa dokunur raddelere vardı. Tahsisât-ı hümâyûn masârifi rûzmerreye mukâbil gelmediğinden akdemce mâhiye yirmi bin keseye baliğ olundu. Hâlbuki Serfiraz Hanım’ın bir sene zarfında ettiği borç yüz yirmi bin keseye baliğ olmuş idi” [Ahmed Cevded Paşa, Tezâkir, Cilt: 2, Sayfa: 8].
Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=505256

***
Son olarak şunu eklemek istiyorum: Yavuz Selîm’den sonra Türk kızlarıyla evlenen tek pâdişâh Genç Osman’dır. O, devşirme Yeniçerilere olduğu gibi, haremdeki devşirme câriyelere de düşmandı: Hoca Sâ’deddîn Efendi’nin oğlu Şeyhülislâm Es’ad Efendi’nin kızı Âkile (=Ukâyle) ve Vezîr Pertev Paşa ile Yavuz Selîm’in kızının kızı olan bir hanım-sultânın izdivâcından doğan çocuğun kızı Ayşe ile evlenmiştir. Bunun yanı sıra Sultân Abdülmecîd’in eşlerinden Bezmâra’nın da Türk olduğu rivâyet ediliyor; fakat Mısırlı Çerkes Memlûklerinin soyundan veyâ Kavalalı Mehmed Paşa ile giden Arnavudların soyundan olma ihtimâli de mevcûddur.

Hülâsâ gayri-Türk kadınlar devlete çok büyük zararlar vermiştir: “Osmanlı inhitâtının (=çöküşünün) en mühim âmillerinden biri, azâmet devrinin en parlak günlerinde ortaya çıkmış demektir” [İsmâil Hâmî Dânişmend, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi, Cilt: 2, Sayfa: 187].

Mehmet ÇALIŞKAN

KAYNAKÇA:

- Ahmed Refîk ALTINAY, Kadınlar Saltanâtı
- Çağatay ULUÇAY, Pâdişâhın Kadınları ve Kızları
- İsmâil Hâmî DÂNİŞMEND, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi
- Ertuğrul BURAK, Cariyeler Saltanatı
- Nazım TEKTAŞ, Hürrem Sultan
- Nazım TEKTAŞ, İkiyüzlü Vezirler
- Mehmet DOĞAN, Kur’an ve Tarih Önünde Türk’ün Muhasebesi
- Halil İNALCIK, Kuruluş
- Halil İNALCIK, Devlet-i ‘Aliyye
- Halil İNALCIK, Osmanlılar
- Lucienne THYS-ŞENOCAK, İngiltere’yle Evlenen Bakire, NTV Tarih Dergisi, Ocak 2011 Sayısı
- Necdet SAKAOĞLU, Harem, NTV Tarih Dergisi, Şubat 2011 Sayısı
- Hüseyin Nihâl ATSIZ, Aşıkpaşaoğlu Târîhi
- Hüseyin Nihâl ATSIZ, XVinci asır tarihçisi Şükrullah: Dokuz Boy Türkler ve Osmanlı Sultanları Tarihi
Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=505256
- Yılmaz ÖZTUNA, Genç Osman ve IV. Murad

Ulu · 28-09-2011, 23:48

Popüler konuların başında gelen cariye ve harem konuları açısından önemli bir kaynak konusunu paylaşmışsınız S.Mod.'um,

ESTERGON S.Mod.'um konu için teşekkür ederim

,

Saygılarımla...

Gila · 28-09-2011, 23:51

Teşekkürler ESTERGON smod'um.

şu an olmasa da mutlaka okuyacağım.

n3d3n · 29-09-2011, 13:48

"Ali Kemâl Meram gibi pâdişâhlara sövmek olmadığını belirtmek isterim"

gerçekten de küfre varan cümlelerle donatılmış bir kitap yazmış meram

okunacak hali yoktu

maia · 02-10-2011, 01:10

Okudum, anlamadım, aklımda "Nilüfer" den başkası kalmadı

Bu yüzden 1st class konularına ve üyeliğine de yaklaşamıyorum. Kafamdakileri tamamen boşaltınca okuduğumu anlamak mümkün olacak

Teşekkürler , elinize sağlık

28-09-2011, 23:29	#1
ESTERGON Moderator Kayıt Tarihi: Jan 2006 Üye numarası: #47801 Yer: im KALBİN Mesaj sayısı: 9,821 Karma etkisi: 44090 Karma: 4407476	Kadınlar Saltanâtı Kadınlar Saltanâtı Osmanlı’da devşirme-câriye kadınların devlet yönetimine nasıl karıştıklarını Ahmed Refîk Altınay “Kadınlar Saltanâtı” adlı eserinde çok güzel bir şekilde anlatmıştır. Ben de elimden geldiğince bunu anlatmaya çalışacağım; fakat niyetimin rûh hastası Ali Kemâl Meram gibi pâdişâhlara sövmek olmadığını belirtmek isterim. Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=505256 * Osman Beğ’in evli olduğu iki kadın da Türk’tü. Bunlardan Mâl Hâtûn, Ömer Beğ’in kızı ve Orhan Beğ’in annesi idi. Balâ Hâtûn ise Şeyh Edebalı’nın kızı ve Alâeddîn’in annesi idi. Osman Beğ’in Mâl Hâtûn’dan doğma Çoban, Melîk, Hamîd ve Bazarlu adlarında başka oğulları da oldu. Orhan Beğ’in vezîri Hacı Kemâleddînoğlu Alâeddîn Paşa ile Şehzâde Alâeddîn hep karıştırılır; fakat Şehzâde Alâeddîn, ağabeği Orhan’ın tahta çıkmasına râzı olarak bugünkü Bursa’nın Kite kazâsına tâbi Fodura karyesine (=köyüne) yerleşmişti. Orhan Beğ ise Türklerle evlenmedi. Yarhisar tekfurunun Müslümanlığa ihtidâ eden kızı “Nilüfer”, hiçbir zamân Müslüman olmayan Aspurça (=Asporça), Teodora (=Maria) ve Eftandise ile evlendi. Aspurça (=Aspurça) Hâtûn’dan Şerefullâh ve İbrâhim adında oğulları ve Fatma adında kızı oldu. Nülüfer Hâtûn’dan ise I. Murâd, Şehzâde Süleyman Gâzî ve Kâsım doğdu. Teodora’dan Halîl doğdu (12 yaşındayken Foçalı Rûmlarca kaçırıldı; ağabeği Murâd kurtardı). Orhan Beğ’in Hadîce isimli bir kızı daha vardır. I. Murâd ise Rûm kökenli Gülçiçek, Bulgar kökenli Tamara (=Mara) ve Türk kökenli Paşa Melek Hâtûn ile evlendi. Gülçiçek’ten doğan Yıldırım Bâyezîd ise Germiyanoğullarından Türk kökenli Devletşâh Hâtûn’la daha şehzâde iken evlenmişti. Kosova Meydan Savaşı sonrasında Sırb Kralı Stefan Lazaroviç kız kardeşi Maria Olivera Despina’yı peşkeş çekti. Bunun yanı sıra Aydınoğullarından Türk kökenli Hafsa Hâtûn adında bir eşi daha vardı. Olivera Despina, Sırb Krallığı yarârına bâzı isteklerde bulunuyordu. Yıldırım’ı içki ve işrete alıştırdı: “Edirne’de karar idüb Vulk-oğlu kızını Yıldırım Hân’a verdi. Tâ Vulk-oğlu kızı gelmeyince Yıldırım Hân sohbet ve işret nidügin bilmezdi. Hiç içmezlerdi ve şarâb sohbeti olmazdı. Anlar dahi ulemâdan utanıb ne dirlerse sözlerinden çıkmazlardı” [Anonim Tevârîh-i Âl-i Osmân]. “Hattâ yemekler ve içki âlemleri pâdişâha memleket işlerini unutdurdu. Devlet işlerinden el çekdi Bâyezîd. Ol zülfü kâfirin sözüne bağlandı” [Tâcü't Tevârîh - Hoca Saadeddîn Efendi]. Çelebî Mehmed ise Dulkadiroğullarından Emine Hâtun ve Amasyalı Kumru Hâtûn ile evlendi. Emine Hâtun, II. Murâd’ın annesidir; Kumru Hâtûn ise Selçük isminde bir kız çocuk doğurmuştur. Çelebî Mehmed’in Emine Hâtûn’dan doğan oğlu II. Murâd’ın eşleri ise Candaroğullarından Hadîce Hâtûn, “Abdullah” kızı Hümâ Hâtûn (devşirmelerin baba adı Abdullah olarak geçer), Yeni (=Jeni) Hâtûn, Mara (=Despina)’dır. Hümâ Hâtûn, Fâtih’in annesidir; büyük ihtimâlle devşirme-câriye idi. Yurdumuzun karada yaşayan bâzı sazanları ise Fâtih’in mektûb yazdığı üvey annesi Mara Despina’yı öz annesi zannetmişlerdir. Bunun sebebi Fâtih’in annesi Hümâ Hâtûn’un Fâtih daha küçükken vefât etmiş olması ve Fâtih’in üvey (ve mânevî) annesi Mara Despina’ya “vâlidem” diye hitâb etmesidir. Fâtih Mehmed’in kadınları ise -büyük ihtimâlle devşirme/câriye olan- Gülbahar Hâtûn, Karamanoğullarından Gülşâh Hâtûn, Dulkadiroğullarından Sitti Mükrime Hâtûn, Çiçek Hâtûn ve Helen’dir. II. Bâyezîd, Sitti Mükrime Hâtûn’dan; Cem Sultân ise Çiçek Hâtûn’dan doğmuştur. Gülbahar Hâtûn ise Gevher adında bir kız çocuğu dünyâya getirmiştir. II. Bâyezîd’in kadınları Dulkadiroğullarından Alâüddevle Bozkurt Beğ’in kızı Ayşe Hâtûn, devşirme-câriye Bülbül Hâtûn, Ferhâdşâh Hâtûn, “Abdüssâmed” kızı -büyük ihtimâlle devşirme olan- Gülbahar Hâtûn, devşirme-câriye Gülrûh Hâtûn, Karamanoğullarından Hüsnüşâh Hâtûn, -büyük ihtimâlle devşirme olan- Nigâr Hâtûn, devşirme-câriye Şîrîn Hâtûn’dur. Kânûnî’nin annesi Hafsa Sultân’dı. Kırım Hânı Mengli Giray’ın kızı olduğu düşünülüyor. Kânûnî ise Ukraynalı Hurrem’le evlenerek, bir câriyeye nikâh kıyan ilk pâdişâh oldu. Mâhidevrân ve Gülfem de devşirme-câriyelerdi (Mâhidevrân, büyük ihtimâlle Çerkes’di). II. Selîm, Yahudî kökenli Nûrbânû Sultân’ı eş olarak seçmişti. Olivera Despina’nın Yıldırım’ı işret ve içkiye alıştırması gibi Nûrbânû da II. Selîm’i işret ve içkiye alıştırmıştı. II. Selîm, pâdişâh olarak seferlere katılmadı. III. Murâd’ın gözde hâtûnu İtalyan kökenli Safiye idi; fakat annesi Nûrbânû, Safiye’nin güçlenmesini istemediği için oğlunun koynuna her gece ayrı bir câriye soktu. Sonuçta III. Murâd öldüğünde 27 kız, 20 erkek çocuğu vardı. * Hurrem ile birlikte makâlemizin başlığı olan “Kadınlar Saltanâtı” başladı. Kânûnî, Hurrem’e meftûn idi. Hurrem uğruna çocukluk yıllarından beri dostu olan ve sadrâzâm yaptığı Pargalı İbrâhim’i ve Mâhidevrân’dan olma Şehzâde Mustafa’yı öldürttü. Kânûnî’nin Hurrem’e hediye ettiği elbiselerden sâdece biri bile 100 bin altın değerindeydi. II. Selîm’in Yahudi kadını Nûrbânû, Yahudîlerin ekonomik olarak güçlenmesine sebeb oldu. Nûrbânû Sultân, Osmanlı’daki ilk resmî “Vâlide-i İsmet-penâh” ve “Mehd-i ulyâ-yı saltanât”dır. Pâdişâhların cülûs töreni gibi, vâlidelerin de Eski Saray’dan Topkapı’ya geçme töreni bu devirde başladı. Ayrıca harem bu dönemde tamamen Topkapı Sarayı’na taşındı ve haremdeki câriye sayısı iki katına çıktı. Nûrbânû’nun rüşvet konusundaki en büyük yardımcısı Sokollu Mehmed Paşa idi: “Bir gün Rûmeli Kadıaskeri Şemseddîn Ahmed Efendi demişti ki: Vezîre itimât buyurman. İleri çekdiği ya kendi müteâllikâtındandır, ya rüşvetin almış. Elbette bir garâz-ı fasidi vardır!” [İsmâil Hâmî Dânişmend, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi, Cilt: 3, Sayfa: 3]. Nûrbânû ve gelini Safiye, Yahudî kadın Ester Kira yolu ile her türlü yolsuzluğu ve rüşveti yapıyorlardı. Yahudî Yasef Nassi çok ciddi bir nüfûz elde etmişti. II. Selîm’in ve III. Murâd’ın bile rüşvete alıştırıldığı söylenir. İtalyan kökenli Safiye Sultân, Venediklileri koruyup kolladı. Türk gemisindeki kadınlara saldıran Venediklilere karşı kin kusan Osmanlı’nın elinden Venedik Büyükelçisini kurtardı. İtalyan kökenli Uluç Ali ve Cağaloğlu Yusuf Sinan’ın Kapdân-ı Deryâ olmasını sağladı. 1601′de İngiltere’ye verilen kapitülasyonda da etkisi çok büyüktü. Safiye Sultân, İngiliz Kraliçesi I. Elizabeth ile mektûblaşıyordu. Kraliçe Elizabeth, “hediye” adı altında III. Mehmed’in vâlidesi Safiye Sultân’a rüşvet gönderiyordu. Safiye Sultân da oğlunu kandırıb, kapitülasyon vermesine sebeb oldu. Ayrıca halk, III. Mehmed’in savaşa gitmesini isterken, Safiye Sultân onu engellemeye çalışıyordu. Şehzâde Mahmud, Celâlî İsyânlarının sebebinin devşirme vezîrler olduğunu belirtiyordu: “Şevketli Babacığım! Anadolu isyânlarla harab olmakdadır. Vezîrlerin, paşaların tutduğu yol, yol değildir. Eşkiyâ üzerine yalnız kuvvet göndermekle bu iş bastırılamaz. Uzun yıllardır Anadolu şefkâtten mahrûmdur. Tebaa-i şahâneniz şefkâte, merhamete muhtacdır. Vezîrleriniz ise eşkiyâdan fazla halka zûlmetmektedir. Lûtfen bana bir ordu verirseniz kısa zamanda bu isyânları bertaraf edeceğime inanıyorum.” Bu yüzden Safiye Sultân’ın kışkırttığı babası III. Mehmed tarafından boğduruldu. Genç Osman’ın katlinde I. Mustafa’nın adı bilinmeyen devşirme-câriye anasının rolü büyüktür: Genç Osman’ı tahttan indirenlere “Âh ağalar, siz bilmezsiniz, bu ne yılandır. Sağ kurtulur ise bizden ve sizden bir zîrûh (=canlı) komaz” demişti. Yine bir devşirme-câriye ola Mâhpeyker Kösem Sultân’ın da bu fâciâ da payı büyüktür. Daha sonra Kösem Sultân çocuk yaşta olan IV. Murâd yerine saltanât nâibeliği yapmıştır. IV. Murâd büyüyesiye kadar devleti yöneten (!) Kösem Sultân, devleti rüşvet batağına sokmuştu. Anarşi ortamı oluşmuştu. IV. Murâd, büyüyüb devletin iplerini ele aldı; zorbaların kellesini uçurdu ve ağabeği Genç Osman’ın intikâmını almak için içki ve tütünü bahâne ederek yeniçerilerin yarısını yoketti. IV. Murâd’ın erkek evlâdı yoktu; fakat erkek kardeşlerini öldürtüyordu. Sıra İbrâhim’e geldiğinde annesi Kösem Sultân, onun deliliğini mazâret göstererek ölümüne mâni oldu. IV. Murâd’dan sonra tahta çıkan İbrâhim’in rûh sağlığı pek yerinde olmadığı için kadınlarla münâsebeti en başta yoktu; fakat sonrasında ise tamâmen zevk ü safâya düştü. Bunun sonucunda tahttan indirilib, oğlu IV. Mehmed tahta çıkarıldı. Kösem Sultân ise oğlu İbrâhim’in tahttan öldürülüb, katledilmesine râzı oldu. Torunu IV. Mehmed’in devrinde de târîhte ilk defâ olarak “vâlide-i muazzama” adıyla hüküm sürdü; fakat gelini, yâni IV. Mehmed’in annesi Hadîce Turhan Sultân tarafından öldürtüldü. Hadîce Turhan Sultân da oğlu büyüyesiye kadar saltanât nâibeliği yaptı. Bu dönemde devlette anarşi ortaya çıktı; düzen bozuldu. En sonunda Arnavud kökenli Köprülü Mehmed Paşa’yı sadrâzâm yaptı. Köprülü, Anadolulu Türklere zulüm etti. Köprülü’nün Anadolu’da öldürdüğü insan sayısı 36 bindi [İsmâil Hâmî Dânişmend, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi, Cilt: 3, Sayfa: 429]. Bunun yanı sıra, türlü zorluklar içerisinde Girit’i kuşatan Türk kökenli Deli Hüseyin Paşa’yı îdâm ettirdi. 1864′teki “Büyük Çerkes Göçü”nde Sultân Abdülazîz’in Çerkes kökenli annesi Pertevniyâl Sultân’ın etkisi büyüktür. Yine bir Çerkes olan Serfiraz’ın yaptığı ahlâksızlıkların da bini bir paradır. Abdülmecîd’i bırakıb, Yıldız Sarayı’na gidiyordu. Abdülmecîd’e nazlandığı (!) gibi bir de “Küçük Fesli” lâkâbıyla tanınan bir Ermeni’ye âşık olmuştu. Bunun sonucunda Sultân Abdülmecîd, “Küçük Fesli”yi öldürttü: “İkbâllerden meşhûre Serfiraz nâm ikbâl pek ziyâde mergûbe-i pâdişâhî olarak ekseriyâ Yıldız Köşkü’nde oturmakda olduğu hâlde çarşı içinde Küçük Fesli deyü ma’rûf olan bir Ermeni oğlanına urulub, bu uğurda te’diyesi kabûl olmıyacak borçlar ederdi” [Ahmed Cevded Paşa, Tezâkir, Cilt: 2, Sayfa: 3]. “Hele manzûre-i hümâyûn olan Serfiraz Kadın pek ziyâde aşırıb, taşırdı. Etvâr u harekâtı namusa dokunur raddelere vardı. Tahsisât-ı hümâyûn masârifi rûzmerreye mukâbil gelmediğinden akdemce mâhiye yirmi bin keseye baliğ olundu. Hâlbuki Serfiraz Hanım’ın bir sene zarfında ettiği borç yüz yirmi bin keseye baliğ olmuş idi” [Ahmed Cevded Paşa, Tezâkir, Cilt: 2, Sayfa: 8]. Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=505256 * Son olarak şunu eklemek istiyorum: Yavuz Selîm’den sonra Türk kızlarıyla evlenen tek pâdişâh Genç Osman’dır. O, devşirme Yeniçerilere olduğu gibi, haremdeki devşirme câriyelere de düşmandı: Hoca Sâ’deddîn Efendi’nin oğlu Şeyhülislâm Es’ad Efendi’nin kızı Âkile (=Ukâyle) ve Vezîr Pertev Paşa ile Yavuz Selîm’in kızının kızı olan bir hanım-sultânın izdivâcından doğan çocuğun kızı Ayşe ile evlenmiştir. Bunun yanı sıra Sultân Abdülmecîd’in eşlerinden Bezmâra’nın da Türk olduğu rivâyet ediliyor; fakat Mısırlı Çerkes Memlûklerinin soyundan veyâ Kavalalı Mehmed Paşa ile giden Arnavudların soyundan olma ihtimâli de mevcûddur. Hülâsâ gayri-Türk kadınlar devlete çok büyük zararlar vermiştir: “Osmanlı inhitâtının (=çöküşünün) en mühim âmillerinden biri, azâmet devrinin en parlak günlerinde ortaya çıkmış demektir” [İsmâil Hâmî Dânişmend, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi, Cilt: 2, Sayfa: 187]. Mehmet ÇALIŞKAN KAYNAKÇA:** - Ahmed Refîk ALTINAY, Kadınlar Saltanâtı - Çağatay ULUÇAY, Pâdişâhın Kadınları ve Kızları - İsmâil Hâmî DÂNİŞMEND, Îzâhlı Osmanlı Târîhi Kronolojisi - Ertuğrul BURAK, Cariyeler Saltanatı - Nazım TEKTAŞ, Hürrem Sultan - Nazım TEKTAŞ, İkiyüzlü Vezirler - Mehmet DOĞAN, Kur’an ve Tarih Önünde Türk’ün Muhasebesi - Halil İNALCIK, Kuruluş - Halil İNALCIK, Devlet-i ‘Aliyye - Halil İNALCIK, Osmanlılar - Lucienne THYS-ŞENOCAK, İngiltere’yle Evlenen Bakire, NTV Tarih Dergisi, Ocak 2011 Sayısı - Necdet SAKAOĞLU, Harem, NTV Tarih Dergisi, Şubat 2011 Sayısı - Hüseyin Nihâl ATSIZ, Aşıkpaşaoğlu Târîhi - Hüseyin Nihâl ATSIZ, XVinci asır tarihçisi Şükrullah: Dokuz Boy Türkler ve Osmanlı Sultanları Tarihi Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=505256 - Yılmaz ÖZTUNA, Genç Osman ve IV. Murad

Konu Araçları	Bu Konuda Ara
Printer Çıktısını Göster Sayfayı Emaille Yolla	Bu Konuda Ara: Gelişmiş Arama

Bu Konuda Aradığınızı Bulamadıysanız Şunlara Bakmanızı Öneririz
Konu	Konu Yazarı	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Dünya "Emekçi" Kadınlar Günü	CT-Ege	Siyaset	2	07-03-2011 18:45
>> Altınlarla Kaçan Kadınlar <<	veznedar1	Genel	2	10-04-2010 18:15
Yarına Özel.. 8 Mart dünya kadınlar günü	wyruss	Genel	8	07-03-2008 22:43
Kadınlar için ( 8 Mart )	Peker	Güncel	1	08-03-2007 21:30
8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü	barbaric	Siyaset	0	23-02-2007 21:17

28-09-2011, 23:48	#2
Ulu Elit Üye Kayıt Tarihi: Apr 2010 Üye numarası: #440658 Yer: İstanbul Mesaj sayısı: 5,497 Karma etkisi: 75799 Karma: 7579193	Popüler konuların başında gelen cariye ve harem konuları açısından önemli bir kaynak konusunu paylaşmışsınız S.Mod.'um, ESTERGON S.Mod.'um konu için teşekkür ederim , Saygılarımla...

28-09-2011, 23:51	#3
Gila Forum Ustası Kayıt Tarihi: Feb 2008 Üye numarası: #199953 Yer: altı da bir üstü de birdir ban tuşunun... Mesaj sayısı: 34,379 Karma etkisi: 103799 Karma: 10376070	Teşekkürler ESTERGON smod'um. şu an olmasa da mutlaka okuyacağım.

29-09-2011, 13:48	#4
n3d3n Forum Ustası Kayıt Tarihi: Feb 2010 Üye numarası: #427274 Mesaj sayısı: 4,792 Karma etkisi: 36411 Karma: 3640451	"Ali Kemâl Meram gibi pâdişâhlara sövmek olmadığını belirtmek isterim" gerçekten de küfre varan cümlelerle donatılmış bir kitap yazmış meram okunacak hali yoktu

02-10-2011, 01:10	#5
maia Banned Kayıt Tarihi: Oct 2010 Üye numarası: #496204 Mesaj sayısı: 371 Karma etkisi: 0 Karma: 88070	Okudum, anlamadım, aklımda "Nilüfer" den başkası kalmadı Bu yüzden 1st class konularına ve üyeliğine de yaklaşamıyorum. Kafamdakileri tamamen boşaltınca okuduğumu anlamak mümkün olacak Teşekkürler , elinize sağlık

Şu Anda Konuyu Görüntüleyenler: 1 (0 üye ve 1 misafir)