kılık deyip geçmemek

aliGLR

KILIK DEYİP GEÇMEMEK
Atatürk’ün sık sık yurt gezilerine çıktığını bilmeyeniniz yoktur. Yine böyle bir yurt gezisinde, güney illerimizden birinden geçerken yolu bir Yörük obasına düşer.
Atatürk ve beraberindekiler (taifesi) kendilerini karşılayan Yörük erkekleri ile ayaküstü sohbet ederlerken, uzaktan bir ünleme sesi duyulur. Sesin sahibi, Atatürk’ün yanında bulunan birisine hitaben, gelenlerin kim olduğunu sormaktadır. Soruya muhatap olan şahıs cevap verir: “Bilmeyen, bir sürü yabancı kılık işte. Gezgin (tourist) olsalar gerek.” Bu cevap karşısında, Atatürk’le beraber yolculuk edenler gülüşürler. Atatürk gülüşmelerin kesilmesini bekledikten sonra, meraklı bir yüz ifadesi ile adama dönerek, “Kılık nedir?” diye sorar. Adam kılığın insan yüzü, yani sureti demek olduğunu söyler. Bunun üzerine Büyük Önder, Yörük şivesinde kullanılan bu sözcüğü dikte (note) ettirerek, Türk Dil Kurumu’na bildirilmesi için emir verir.
Sonrasında ne mi olur? Güzel Türkçe’miz suret, sima, fotoğraf gibi yabancı menşeili sözcüklerin yanında gururla taşıyacağı yeni bir sözcük kazanmıştır. Atatürk bu sözcüğü “Kılık-kıyafet Kanunu” adıyla Anayasaya soktuğu gibi; “kılığını, kıyafetini düzletmek” biçiminde deyim olarak dilimize yerleşmesine de vesile olmuştur.
Şimdi bu olayı abartılı bulanınız,canım altı üstü bir sözcük diyeniniz olabilir. Ama damlaya damlaya göl olduğu da unutulmamalıdır. Bugün yer biliminden (coğrafya) matematiğe kadar bir çok alanda Atatürk’ün azimli çabalarının meyvelerini yani Türkçe terimleri kullanıyoruz. Küre, uydu, paralel, teğet, üçgen, bilgisayar, buzdolabı…vb. sözcükler ulvi bir Türklük sevgisinin mahsulü olarak ortaya çıkmış güzelliklerdir.Bildiğiniz gibi İslam’ın anahtarı iki cümlelik Kelime-i Şehadet’tir. Bu iki cümleyi söyleyen herkes Müslüman kabul edilir. Türklüğün anahtarı ise “Ne Mutlu Türk’üm Diyene” sözüdür. Atatürk bu sözü ilk olarak dilin önemi üzerine yaptığı bir konuşmada söylemiştir. Sözün özgün (orjinal) ifadesi ise şu şekildedir: “Türk demek Türkçe demektir. Ne Mutlu Türk’üm diyene!” Türklük gurur ve şuuruna ermek için çilingire ihtiyaç duymuyorsunuzdur umarım.