Kimdir Bu Herif?

+Zafer · 01-07-2008, 20:04

Günümüzde pekçok kelimenin kullanımı farklılık kazanmış durumda.

Mesela "efendi" kelimesi bir zamanlar ulema'ya hitap tarzıyken, şimdilerde kapıcılara, bakkallara seslenirken kullanmaktayız.

Yine benzer bir hitabımız da "herif" kelimesi. Sinirlendiğimizde veya bahsettiğimiz kişiyi küçüksemek maksadlı sarfeder olduğumuz herif'in aslı astarı nedir?

Kelime aslen Arapça olup, telaffuzu "harîf"tir Elbette bu şekilde kullanımı zor olduğundan zamanla galatlaşmış ve herif haline dönüşmüş.

Hırfet kelimesinden gelmektedir ki, hırfet, "sanat, iş" demektir.

Lügat-i Naci herif'i şöyle tarif etmekte:

Bir sanatta, bir işte bulunan adamlardan her biri. Bir esnafın efradından her biri, diğerinin herifidir.

Yani kelime hem meslek erbabına, hem de meslekdaşa tekabul etmekte.

Yine aynı lügatte bir de cümle geçmekte:

"Sözde herif olmaz bana eğer olsa âlim."

Bu cümle bize, Ziya Paşa'nın "âyinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz" mısraını anımsatmakta.

Osmanlı sarayında ehl-i hıref isminde bir teşkilat bulunmakta idi. Çeşitli sanat erbabının bölükler halinde bulunduğu bu topluluk, savaşta asker, hazarda (barışta) yevmiyeli birer meslek grubuydu.

İçlerinde nakkaşlar, kuyumcular, mücellitler, katipler, müzehhipler, hattatlar, marangozlar... ve daha pekçok sanat ve zenaat ehli bulunmakta idi.

Ehl-i hiref teşkilatı, sarayın ve saray efradı tarafından yaptırılan her türlü yapının meydana getirilmesinde, tezyini, tadilinde aktif rol oynamaktaydı.

Cami ve sarayların yapımından, tezyinatı, halıların kumaşların dokunması, mücevher imali, kitap hazırlanmasına kadar pekçok sahada vazifeliydiler.
Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=217549

Sadece İstanbul'da değil, İstanbul dışında da çalışmalar yapan bu sanatçılar, aynı zamanda Türk-İslam sanatlarının ekolleriydi. Zaman zaman halk esnafıyla müşterek çalışmalara giren ehl-i hiref, Osmanlı sanatının ihyasında birinci derecede rol oynamışlardır.

İşte bizim "kimdir" dediğimiz herifler, bu heriflerdi.

_AdAnALI_ · 02-07-2008, 22:38

Ellerine sağlık

01-07-2008, 20:04	#1
+Zafer Forum Ustası Kayıt Tarihi: Aug 2007 Üye numarası: #140016 Yer: MERSİN Mesaj sayısı: 12,463 Karma etkisi: 64233 Karma: 6421621	Kimdir Bu Herif? Günümüzde pekçok kelimenin kullanımı farklılık kazanmış durumda. Mesela "efendi" kelimesi bir zamanlar ulema'ya hitap tarzıyken, şimdilerde kapıcılara, bakkallara seslenirken kullanmaktayız. Yine benzer bir hitabımız da "herif" kelimesi. Sinirlendiğimizde veya bahsettiğimiz kişiyi küçüksemek maksadlı sarfeder olduğumuz herif'in aslı astarı nedir? Kelime aslen Arapça olup, telaffuzu "harîf"tir Elbette bu şekilde kullanımı zor olduğundan zamanla galatlaşmış ve herif haline dönüşmüş. Hırfet kelimesinden gelmektedir ki, hırfet, "sanat, iş" demektir. Lügat-i Naci herif'i şöyle tarif etmekte: Bir sanatta, bir işte bulunan adamlardan her biri. Bir esnafın efradından her biri, diğerinin herifidir. Yani kelime hem meslek erbabına, hem de meslekdaşa tekabul etmekte. Yine aynı lügatte bir de cümle geçmekte: "Sözde herif olmaz bana eğer olsa âlim." Bu cümle bize, Ziya Paşa'nın "âyinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz" mısraını anımsatmakta. Osmanlı sarayında ehl-i hıref isminde bir teşkilat bulunmakta idi. Çeşitli sanat erbabının bölükler halinde bulunduğu bu topluluk, savaşta asker, hazarda (barışta) yevmiyeli birer meslek grubuydu. İçlerinde nakkaşlar, kuyumcular, mücellitler, katipler, müzehhipler, hattatlar, marangozlar... ve daha pekçok sanat ve zenaat ehli bulunmakta idi. Ehl-i hiref teşkilatı, sarayın ve saray efradı tarafından yaptırılan her türlü yapının meydana getirilmesinde, tezyini, tadilinde aktif rol oynamaktaydı. Cami ve sarayların yapımından, tezyinatı, halıların kumaşların dokunması, mücevher imali, kitap hazırlanmasına kadar pekçok sahada vazifeliydiler. Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=217549 Sadece İstanbul'da değil, İstanbul dışında da çalışmalar yapan bu sanatçılar, aynı zamanda Türk-İslam sanatlarının ekolleriydi. Zaman zaman halk esnafıyla müşterek çalışmalara giren ehl-i hiref, Osmanlı sanatının ihyasında birinci derecede rol oynamışlardır. İşte bizim "kimdir" dediğimiz herifler, bu heriflerdi.

Konu Araçları	Bu Konuda Ara
Printer Çıktısını Göster Sayfayı Emaille Yolla	Bu Konuda Ara: Gelişmiş Arama

02-07-2008, 22:38	#2
_AdAnALI_ Forum Kalfası Kayıt Tarihi: Dec 2007 Üye numarası: #166919 Yer: Adanalıyık dedik yaa Mesaj sayısı: 1,138 Karma etkisi: 899 Karma: 89364	Ellerine sağlık

Şu Anda Konuyu Görüntüleyenler: 1 (0 üye ve 1 misafir)