Wardoma özel Atamızın yazdığı geometri kitabı(by murattk özel çalışma)

turkuaz55

ellerine saglik

salih_h

Paylaşım için teşekkürler faydalı bir bilgi olmuş

Saygılarımla

abushogo

Teşekkürler +k

water angel

Atatürk'ün yazdığı Geometri kitabının 3. baskısına ait kapak görüntüsü

ÖNSÖZ

Bu kitabı Atatürk, ölümünden birbuçuk yıl kadar önce, III. Türk Dil Kurultayı’ dan hemen sonra 1936-1937 yılı kış aylarında Dolmabahçe Sarayı’ nda kendi eliyle yazmıştır.
1936 sonbaharında bir gün Atatürk beni, Özel Kalem Müdürü Süreyya Anderiman’ın yanına katarak Beyoğlu‘ndaki Haşet Kitabevi‘ne gönderip uygun gördüğümüz Fransızca Geometri kitaplarından birer tane aldırttı. Bunlar Atatürk‘le birlikte gözden geçirildikten sonra, yazılacak geometri kitabının genel tasarısı çizildi. Bir süre sonra ben ayrıldım ve kış aylarında Atatürk bu yapıt üzerinde çalıştı. Elinizdeki kitapçık bu emeğin ürünüdür.
Askerlik çığırından gelen Atatürk‘ü, siyaset olayları büyük bir devlet adamı yapmış olduğu gibi, yurdun kültür sorunları da Onu büyük bir eğitimci durumuna getirmiştir. Tarih boyunca yabancı ülkelerde “büyük” sanını kazanan asker devlet başkanları, uluslarına eğitim alanında da babalık etmişler, kendi kalemleriyle eğitici yapıtlar meydana getirmişlerdir. Anglosaksonların Büyük Alfred‘i (Alfred the Great, 849 – 899) ile Almanların Büyük Friedrich‘i (Friedrich der Grosse, 1712 – 1786) bu gerçeğin iki büyük tanıtıdır.
Kitabın kapağında önemle belirtildiği gibi, Atatürk‘ün bu yapıtı, “geometri öğretenlerle, bu konuda kitap yazacaklara kılavuz olarak Kültür Bakanlığı‘nca neşredilmiştir” Yazar adı yok, fakat yazının ruhu ve tutumu, onun, Atatürk‘ten çıkmış olduğunu apaçık gösterir.
Geometri, eski terimle Hendese, eğitim örgütümüzde önemli bir yer tuttuğu halde, bunun terim düzeni çok ağdalı ve çapraşıktı. Arapça ve Farsça okul programından kaldırılmış, fakat Arapça üzerine kurulmuş olan terimler kalmıştı. Örneğin, müselles-i mütesâviyül adlâ‘yı çözümlemeli olarak hangi öğrenci anlayabilirdi? Müselles‘in kökü selâse; mütesâvi‘nin kökü sivâ; adlâ‘nın tekili de dıl‘dır. Eğitimde bir gerçek var: Anlayış yolunun açık olması, bir ipucu bulunması gerekir. müselles-i mütesâviyül adlâ bu nitelikte değildi; bir külçe gibi anlayış yolunu tıkayan, öğrencinin eline hiçbir ipucu vermeyen, cansız bir tekerleme idi. Atatürk, öğrencideki bu anlayış yolunun tıkanıklığını açmak için bu terimi, anadili öğelerinden yapılı eşkenar üçgen‘e çevirdi.
İşte bu 44 sayfalık küçük kitapta* boyut, uzay, yüzey, düzey, çap, yarıçap, kesek, kesit, yay, çember, teğet, açı, açıortay, içters açı, dışters açı, taban, eğik, kırık, çekül, yatay, düşey, dikey, yöndeş, konum, üçgen, dörtgen, beşgen, köşegen, eşkenar, ikizkenar, paralelkenar, yanal, yamuk, artı, eksi, çarpı, bölü, eşit, toplam, oran, orantı, türev, alan, varsayı, gerekçe gibi terimler hep bu amaçla Atatürk tarafından türetilip konmuştur.
Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=71150
Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=71150
Atatürk eleştirileri daima memnunlukla karşılamış ve ortaya koyduğu yeni sözcük ve terimlere bir deneme hakkı tanıdığını belirtmiştir. Amacı daima “daha uygun”a doğru ilerlemekti; önerilen değişiklikleri haklı görünce hemen benimserdi. Atatürk‘ün ortaya koyduğu terimlerden birtakımı bugün kullanılıştan çıkmış, yerlerini “daha uygun”lara bırakmış olabilir, tümey açı yerine tümler açı ile bütey açı yerine bütünler açı‘da olduğu gibi. Atatürk ilke adamı olduğu için, bunları hoş görecek, hattâ sevinecekti, yeter ki ortaya koyduğu ilke sarsılmasın ve yine zâviyetân-ı mütekabiletân-ı dahiletân (= içters açılar) gibi terimlere dönülmesin.
Bu kitap başka bir önemli gerçeği de tanıtlamaktadır. Atatürk, III. Dil Kurultayı‘nda bir “dil felsefesi kuramı” olarak Güneş-Dil Teorisini ortaya koydu. Kimi çevreler bunu, Türkçe‘yi arıtma çığırından Osmanlıcacılığa geri dönüş için Atatürk‘ün yaptığı bir “manevra” sandılar. Bu kitap bu sanının yanlış olduğunu kesin olarak ortaya çıkarmaktadır. Eğer bu sanı doğru olsaydı, III. Kurultay‘dan hemen sonra yazdığı bu yapıtında, Atatürk, koyu Türkçeciliği bırakır, Osmanlıca‘da kullanıla gelmekte olan terimleri Güneş-Dil Teorisine göre birer birer çözümler, bunların öz Türkçe olduğunu “tanıtlar” ve bu zahmetlere girmezdi. Atatürk bu nitelikte bir önder değil, içten, yüreği açık bir Ata idi, kılıcı ulusunu kurtaran, kalemi ile de onu yükselten.

Ankara, 10.11.1971
A.DİLÂÇAR
Türk Dil Kurumu Başuzmanı

Geometri, Atatürk tarafından ilk defa Türkçe geometri terimleri kullanılarak 1936 yılının sonunda yazılmış olan 44 sayfalık kitap.

Agop Dilaçar kitabın 1971 baskısına yazdığı önsözde, kitabın yazılış hikâyesini anlatır. 1936 yılının sonbaharında Atatürk, Özel Kalem Müdürü Süreyya Anderiman ve Agop Dilaçar'ı Beyoğlu'ndaki Haşet kitabevine gönderir ve Fransızca geometri kitapları aldırır. Kitaplar gelince uzmanlarla beraber gözden geçirmiş ve geometri kitabının ilk çalışmalarına başlamıştır. Kış ayları boyunca Dolmabahçe Sarayı'nda bu kitap üzerine çalışan Atatürk'ün hazırladığı kitap Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 1937'de yayımlanmıştır. Atatürk kitabında Arapça ve Farsça kökenli bazı geometri terimlerine, üçgen, dörtgen, artı, eksi, çarpı, bölü, eşit, toplam, yüzey, uzay, boyut, çember, çap, açı... gibi günümüzde hala kullanmayı sürdürdüğümüz Türkçe karşılıklar bulunmuştur. 1936 yılının kışında Atatürk kitap üzerinde çalışır ve 44 sayfalık içinde geometri terimlerinin Türkçeleştiği kitap ortaya çıkar. Kitabın yazarının Atatürk olduğu kitapta belirtilmez sadece kapağında geometri öğretenlerle, bu konuda kitap yazacaklara kılavuz olarak Kültür Bakanlığı’nca neşredilmiştir şeklinde bir not düşülür.

Osmanlı döneminde üçgene müselles, alan için Mesaha-i sathiye, dik açı yerine zaviye-i kaime, yükseklik yerine kaide irtifaı deniliyordu. üçgenin alanını tanımlamak için üçgenin alanı taban uzunluğu ile yüksekliğinin çarpımının yarısına eşittir tanımı yerine, bir müsellesin mesaha-i sathiyesi, kaidesinin irtifaına hâsıl-ı zarbinin nıfsına müsavidir deniliyordu.

Atatürk bizzat kendisi bir geometri kitabı yazdı. Osmanlıca eğitimde kullanılan geometri tabirlerinin yerine Türkçelerini buldu. Bu terimler bugün de Türkçe müfredatta değişmeden kullanılan boyut, uzay, yüzey, düzey, çap, yarıçap, kesek, kesit, yay, çember, teğet, açı, açıortay, içters açı, dışters açı, taban, eğik, kırık, çekül, yatay, düşey, dikey, yöndeş, konum, üçgen, dörtgen, beşgen, çokgen, köşegen, eşkenar, ikizkenar, paralelkenar, yanal, yamuk, artı, eksi, çarpı, bölü, eşit, toplam, oran, orantı, türev, alan, varsayı, gerekçe ,.. gibi kelimelerdir.
Kaynak: Wardom http://www.wardom.com.tr/showthread.php?t=71150

Kaynakça

^ Agop Dilâçar, "Geometri" kitabının Önsözü, Türk Dil Kurumu Yayınları, 1981
^ Geoffrey Lewis, the Turkish Language Reform: A Catastrophic Success, 2002, Oxford Üniversitesi Yayınevi
^ Atatürk'ün geometri kitabı

VoLKæN

http://www.wardom.com.tr/wardoma-oze...metri+kitab%FD


arama yapınız

yaseminay34

teşekkürler,

ventone

En çok sevdiğim dersti geometri tamamını incelemek benim için büyük bir zevk olacak.

|seytaninkankys|

Mükemmel paylaşım abi

classboy34

link ölmş yenlr msnz :s

ESTERGON

0sM@N61

http://rapidshare.com/files/22758146...kan90.pdf.html

link saglam.. teşekkürler..

ernestbaba

link saglam degil 0sM@N61

ESTERGON

Link yenilenmiş ve ilave linkler de eklenmiştir.

Kolay gelsin.


HOTFILE

RAPIDSHARE

FILESERVE


Şifre: wardom.com.tr

ReadMan

harika paylaşım